Vào thứ Hai, cặp USD/JPY đã chạm mức cao nhất trong gần 2 năm, đạt 160,47. Tuy nhiên, sau đó giá đảo chiều và giảm gần 100 điểm chỉ trong vài giờ. Hiện tại, tâm lý giảm giá đang chiếm ưu thế trên cặp tiền này, mặc dù đồng đô la Mỹ nhìn chung đang mạnh lên. Chỉ số đô la đã quay trở lại mốc 100, phản ứng trước những tuyên bố mang tính hiếu chiến của Donald Trump, người sau đó đã rút lại phát biểu trước đó về khả năng Mỹ đạt được thỏa thuận với Iran “trong vài ngày tới”.
Mặc dù đồng bạc xanh nói chung mạnh lên, cặp USD/JPY vẫn đang giảm, phản ánh xu hướng tăng giá rộng hơn của đồng yên. Đồng yên cũng nhận được hỗ trợ từ Thứ trưởng Tài chính phụ trách các vấn đề quốc tế Atsushi Mimura, người đã gợi ý về khả năng can thiệp vào thị trường tiền tệ.
Nhìn một cách tổng quát, xét đến bối cảnh trên thị trường tiền tệ, phản ứng như vậy từ Bộ Tài chính Nhật Bản là khá hợp lý. Về mặt chính thức, nhà chức trách Nhật chưa bao giờ xác nhận sự tồn tại của một “lằn ranh đỏ” đối với cặp USD/JPY. Tuy nhiên, kinh nghiệm lịch sử cho thấy mốc “160” đóng vai trò như một loại ngòi nổ – vừa là ngưỡng tâm lý vừa là ngưỡng kỹ thuật quan trọng. Có thể nói, sự kiên nhẫn của ngân hàng trung ương Nhật Bản thường cạn dần khi giá tiến vào vùng này. Việc quay trở lại mốc này tự động kích hoạt các thuật toán phòng vệ và làm dấy lên kỳ vọng về những hành động đáp trả quyết li liệt từ Tokyo.
Điều này lại lặp lại: hôm thứ Sáu, cặp USD/JPY đã bứt lên trên 160,00, và đến thứ Hai, Mimura bày tỏ lo ngại về sự gia tăng của hoạt động đầu cơ. Theo ông, nếu xu hướng này tiếp diễn (tức là nếu đồng yên tiếp tục mất giá), sẽ xuất hiện “nhu cầu khách quan phải áp dụng các biện pháp quyết liệt”. Thị trường đã diễn giải những phát biểu này theo cách khá rõ ràng – như một lời cảnh báo về khả năng can thiệp tiền tệ sắp xảy ra. Hơn nữa, tuần trước, các đại diện chính phủ Nhật cho biết họ đang cân nhắc hỗ trợ đồng nội tệ, bao gồm cả việc can thiệp trực tiếp vào thị trường dầu mỏ. Điều này đồng nghĩa với việc nhà chức trách Nhật không loại trừ khả năng tác động gián tiếp đến tỷ giá đồng yên thông qua thị trường dầu. Tokyo hiện đã tích cực sử dụng kho dự trữ dầu chiến lược và đang xem xét phương án bán hợp đồng dầu tương lai để hỗ trợ đồng nội tệ.
Cần nhấn mạnh rằng đây không phải là một công cụ tác động mang tính nền tảng, mà đúng hơn là một biện pháp thử nghiệm (và còn chưa được triển khai trên thực tế): bằng cách kéo giảm giá năng lượng, nhà chức trách Nhật kỳ vọng sẽ làm giảm nhu cầu mua đô la Mỹ trong nước, qua đó chặn đứng (hoặc ít nhất là làm chậm lại) đà suy yếu của đồng yên.
Tuy nhiên, thị trường tỏ ra hoài nghi về mức độ hiệu quả có thể có của “thử nghiệm” này. Theo giới phân tích, tác động, nếu có, sẽ chỉ mang tính tạm thời và hạn chế. Thứ nhất, Nhật Bản không thể tự mình gây ảnh hưởng đáng kể lên thị trường dầu. Thứ hai, các nhà nhập khẩu vẫn sẽ chủ động phòng ngừa rủi ro tỷ giá từ sớm. Thứ ba, nhu cầu đối với đồng bạc xanh sẽ không thể sụt giảm ngay lập tức – các dòng vốn toàn cầu (carry trade, lợi suất Mỹ) vẫn sẽ đóng vai trò chi phối. Tất cả điều này cho thấy hiệu quả của việc hỗ trợ gián tiếp cho đồng yên đang yếu đi thông qua các can thiệp trực tiếp vào thị trường dầu, nếu xuất hiện, cũng sẽ yếu hoặc bị trễ.
Dẫu vậy, đồng yên vẫn mạnh lên trong phiên thứ Hai, tạo áp lực giảm giá đáng kể đối với cặp USD/JPY. Bất kể những “thử nghiệm” nói trên, trọng tâm chính của nhà chức trách Nhật vẫn sẽ là các biện pháp can thiệp trực tiếp vào thị trường ngoại hối. Đồng thời, rủi ro can thiệp đã tăng lên đáng kể sau khi phe mua của cặp tỷ giá này đã vượt mốc mục tiêu 160,00 một cách đầy tự tin vào tuần trước. Đây là vùng giá mà đồng yên yếu bắt đầu tác động không chỉ tới nền kinh tế mà còn tới cả mức độ ủng hộ về mặt chính trị đối với chính phủ (bất chấp việc Thủ tướng Sanae Takachi gần đây từng tỏ ý “hoan nghênh” một đồng yên yếu hơn).
Trong bốn năm trở lại đây, Bộ Tài chính Nhật, phối hợp với Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, đã không ít lần thực hiện can thiệp – chẳng hạn năm 2024, mốc 160,00 trở thành “lằn ranh đỏ”, sau đó nhà chức trách đã chuyển từ lời nói sang hành động. Kể từ đó, bất cứ khi nào giá tiến gần vùng này đều kéo theo những hệ quả nhất định. Ví dụ, vào tháng 1/2025 và tháng 1 năm ngoái, cặp USD/JPY đã giao dịch quanh mốc 159, sau đó các đại diện Bộ Tài chính bắt đầu nói tới khả năng đưa ra những “quyết định phù hợp”. Trong bối cảnh những phát biểu như vậy, tin đồn về một đợt can thiệp tiền tệ sắp diễn ra lại lan truyền trên thị trường, khiến giá quay đầu giảm và sau đó tụt xuống thêm vài “figure”.
Liệu các tín hiệu bằng lời nói/tin đồn lần này có tiếp tục phát huy hiệu quả hay không? Đây vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ. Nếu phe mua USD/JPY một lần nữa giành lại thế chủ động sau đợt giảm hôm thứ Hai, nhà chức trách Nhật hoàn toàn có thể hiện thực hóa lời cảnh báo của mình và đi đến can thiệp thực sự.
Vậy nên chọn chiến lược giao dịch nào trong bối cảnh hiện tại? Theo quan điểm của tôi, các vị thế bán đối với cặp USD/JPY lúc này đang hàm chứa mức độ rủi ro khá cao. Bất chấp động lực giảm giá, phe bán vẫn chưa đưa được giá tiến sát vùng hỗ trợ 159,00 (đường Bollinger Bands dưới trên biểu đồ 4 giờ). Những tuyên bố mang tính hiếu chiến của Trump rằng Mỹ có thể “phá hủy hệ thống năng lượng của Iran” nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz đã làm tăng nhu cầu với đồng đô la mang tính trú ẩn an toàn. Cặp USD/JPY đã bắt đầu dần rút khỏi vùng đáy vừa thiết lập.
Tuy vậy, bán cặp tỷ giá này vẫn là ưu tiên – không phải tại các mức giá hiện tại, mà là quanh vùng 160,00 (hoặc cao hơn). Mốc này vẫn là “pháo đài” cuối cùng; việc xuyên thủng nó sẽ làm gia tăng đáng kể nguy cơ can thiệp từ phía nhà chức trách Nhật Bản.
